2021
RIBERA #6
BIDASOAREN MEMORIA ARTEAREN IKUSPEGITIK
Espazio publikoan ospatzen den programa honek arte garaikidea eta memoria historikoa uztartzen ditu, uraren kulturak harreman sozialetan duen eragina ere aintzat hartuz. Diziplina anitzeko prozesu artistikoetan oinarritzen da eta elkar sorkuntzaren, partaidetzaren, ikerketaren eta esperimentazioaren aldeko apustua egiten du. Seigarren edizioa 2021eko irailaren 18an, larunbatarekin, ospatuko da Bidasoaren ibaiertzean. Urrian berriz emaitzen aurkezpena burutuko da CBA gunean.
CHECKPOINT
Infogunea
OROIMENAREN HORMAK
Horma esku-hartzea
MAIALEN AROCENA
JABIER RODRIGUEZ
RIBERA BEKAK
Humanitateen eta arteen alorrean ikerketa-ekintza izaerako proiektuak garatzeko esparru iraunkorra sustatzen du deialdi honek. Artista + antropologo bikoteak mugaz gaindiko lurraldean, Bidasoa ibaian eta bere eremuan bereziki, lanean aritzen dira.
Mugaz besteko esanahi kulturalak
Amaia Molinet y Olesya Dronyak
Ribera beketako bati esker aurrera eramandako izen bereko proiektuaren esparruan egindakoikerketan oinarritutako esku hartze artistikoa.
Larreaundi, langile-auzo baten dokumentala
Tamara Cuéllar y Félix Martín Cámara
Instalazioa (argazkiak)
Langile-auzo berri batean memoria bisuala. Larreaundiko auzotarren testigantza eta oroitzapenetan oinarritutako dokumentala.
10:00h
ABERE BA
BIGARA
Palíndromo Tailerra - Materialak barne
Palindromoak ezagutuko ditugu animalien izenekin jolasean: hitza, irudia eta ahotsa.
Iraupena: ordubete
11:00h
“ORILLAS”
INKO MARTIN
Radioperformance
“Orillas” fikziozko soinu-lan bat da. Ahotsaren, zuzenean sortutako soinu-efektuen eta soinu-atzealdeen bidez, soinuan zeharreko bidaia bat proposatzen die ikus-entzuleei. Horretarako, emakumezko antropologo batek Peruko Amazonasen bizi duen esperientzia izango da ardatz; hots, berez garenarekiko eta inguratzen gaituenarekiko konexio-, esplorazio- eta berraurkitze-esperientzia.
Gidoia eta muntaketa: Inko Martín. Antzezlea: Saioa Royo. Soinu-teknikariak: Mikel Cerezo eta Eneko Yaben.
10 minutu lehenago bertaratu beharra dago edukiera kontrolatzeko.
Iraupena: 40 minutu
12:00
NATURA ETA DARDARA
IDOIA ZABALETA, SOFÍA ASENCIO, CHUS DOMINGUEZ Y TOMÁS ARAGAY
Ibilaldi gidatua
"Natura eta haren dardara" ekimenak ibilaldi pausatu bat proposatzen du Bidasoa ibaiaren ertzean barrena, haren itsasorako bidean. Ibaiko korronteak ahots eta ikuspuntu desberdinen bidez begiratzeko eta entzuteko gonbita egiten zaie ibiltariei.”
Iraupena: ordubete
7 urtetik gorakoentzat gomendatua
Abiapuntua: checkpoint-a; 10 minutu lehenago bertaratu beharra dago edukiera kontrolatzeko.
13:00
BELARRIZ SU(S)MATU
MAITE ARROITAJAUREGI (MURSEGO)
Tailerra
Gure inguruan etengabe hedatzen ari den pieza musikal bat da soinu-paisaia; gu, aldiz, haren entzule, jole eta konpositore gara aldi berean.
Iraupena: ordu eta erdi
10 urtetik gorakoentzat gomendatua
Galeria
KOMUNITATEAREN PARTE-HARTZAILEAK
PROIEKTU GEHIAGO
KULTURBOX
Kultura kontsumitzeko modua nabarmen aldatu da azkenaldian. Digitalizaziorako dauden joerei koronabirusaren eragina gehitu zaie. Horrek eragin oso negatiboa izan du aurrez aurreko kultura-jardueraren garapenean, baina artea eta kultura kontsumitzeko modu berriak garatzeko aukera eman du, online eta gehien interesatzen zaizkigun edukiak aukeratuz, horietaz gozatzeko, nahi dugunean, nahi dugun lekuan eta nahi dugun bezala.
Parametro-aldaketa horrek, jakina, arte-sorkuntzarekin, artearen kontsumoarekin eta kultura-ondarearen hedapenarekin zerikusia duen guztiari eragiten dio. Gainera, gogora ekarri behar da ondarearen balio-katearen eta elkarri lotuta dauden sei urratsen garrantzia: identifikazioa, dokumentazioa, balorazioa, kontserbazioa, hedapena eta hausnarketa.
Bi kontzeptuak batuta, hau da, kontsumo artistiko-kulturalaren modu berriak eta ondarearen balio-katearen garrantzia, sortu da proiektu hau, eta artearen eta ondarearen zabalkundea du ardatz, diseinuaren eta arte garaikidearen giltzarrietatik zaindutako estetikarekin uztartuta. Horrela sortu zen KulturBox, kulturara modu erraz, inklusibo eta erosoan hurbiltzeko kutxa artistiko sorta, kalitatezko formatu berri bat eskainiz, arlo ludikoa barne hartzen duena eta kultura nahieran gozatzeko aukera ematen duena.
Kulturarekiko eta artearekiko nolabaiteko interesa duen edonorentzat diseinatua dago KulturBox, edozein dela ere duen prestakuntza edo ezagutza. Jende geldiezina, ingurunea ezagutzeaz arduratzen dena eta inguruko ondarearekiko sentsibilitatea duena, ezagutzeko eta ikasteko gogoa duena, baina baita kalitatezko aisialdiko jarduerak bilatzeko gogoa ere.
Maria José Noain Maurak (Aspasiako bidaiak proiektukoa) eta Bitamine Faktoriako Helga Massetani Piemontek osatutako tandemak babesten du KulturBox proiektua.
IKERKETA
Egoitza artistikoak / Ikuspegi berriak
Pandemia eta konfinamendu aldia eta ordura arte genituen askatasun askoren mugak gainditu eta gutxira sortu zen Bitamine Faktoriak azken 10 urteotan deitutako sorkuntzarako laguntzen programak berrikusteko ekimena.
Egia da orainaldi berria aldatu egin zela gertatutakoen ondorioz. Ekonomian eragina izan zuen, familia askok galdu zituzten maite zituzten pertsonak, galduak eta etsia hartuta sentiarazten gintuzten eguneroko errutinak eta aurrean genituen muga aldakorrek. Baina, gainera, pertsonok aldatu egin ginen. Gutako askok aprobetxatu dugu parentesi hori gelditzeko, hausnartzeko, aztertzeko, geure buruari errua egozteko, batzuetan galdu egiten dugula onartzeko eta, are gehiago, eginbehar akigarri horiek gainetik kentzeko. Gure helburuak zalantzan jarri eta erantzunak bilatu, horixe da kontua.
Arduragabea zen ordura arte gure egituran proposatu genuen ereduarekin jarraitzea, baina erantzunak ez ziren bakarrik agertuko, bilatu egin behar ziren.
Esparru horretan, lan luzea proiektatzen zen, fase zehatzetakoa, elkarren artean artikulatuak eta elkarren segidakoak denboran.
2021eko azaroan ikerketa lan bat jarri zen abian Euskal Herriko arte eta kultur sektorearen egoera ezagutzeko, eta 2022an zehar garatu zen.
Pertsona asko inplikatu dira lan-prozesuan, eta hori ezagutza-iturri baloraezina izan da, eta guztioi esker partekatu ditzakegu emaitza horiek. Bihotz-bihotzez espero dut emaitzak erabilgarriak eta emankorrak izatea sektorearentzat.
www.bitamine.net webgunean deskarga daiteke ikerketaren emaitzak biltzen dituen txosten osoa, Proiektuak atalean.
FRONTIÈRE - Prácticas artísticas transfronterizas
FRONTIÈRE - Prácticas artísticas transfronterizas, evento en colaboración con el centro de artistas de Montreal DARE-DARE y Bitamine Faktoria. Esta reunión tiene lugar con motivo del lanzamiento de la publicación Frontière, que repasa la programación temática de la TOPO para 2019-2022. Helga Massetani, de Bitamine Faktoria, expondrá y presentará el proyecto Atlas Emocional del Bidasoa. Sylvie Cotton, de DARE-DARE, presentará el proyecto Satellite y su publicación.
PROYECTOS
FRONTIÈRE de TOPO
Bajo el tema de la frontera, TOPO ha creado un ciclo de exposiciones y proyectos en línea desde 2019 hasta 2022. Arraigado en la historia de la humanidad y todavía muy actual, el tema reúne varias cuestiones planteadas por TOPO, tanto políticas como sociales y tecnológicas.
El programa Frontier incluye tres ciclos temáticos a los que se han asociado tres autoras e historiadoras del arte: Nuria Carton de Grammont, Paule Mackrous y Mirna Abiad-Boyadjian. Para enriquecer la reflexión, otros cuatro especialistas abordan más ampliamente la noción de frontera según diferentes enfoques vinculados a su campo de investigación: Ricard Zapata Barrero (política), Chantal Pontbriand (estética), Jean-Dominique Leccia (psiquiatría) y David Jhave Johnston (tecnología).
La publicación en papel, un mapa que recorre las obras de los 10 artistas propuestos por TOPO en el marco del programa, se amplía en la web con ensayos y contenidos multimedia (ensayos, vídeos y podcasts).
SATELLITE de DARE-DARE
"Esta publicación recorre las primeras trayectorias de un programa de exploraciones artísticas transfronterizas iniciado en 2011 por el centro gestionado por artistas DARE-DARE como satélite de su territorio de origen en Montreal. Más que un simple panorama visual retrospectivo y una presentación de las obras producidas en tres contextos urbanos muy diferentes (Detroit, Tijuana, Ciudad de México), el libro propone una serie de observaciones recientes de los artistas y de los socios anfitriones para revivir sus vívidos recuerdos, desandar el camino del pensamiento y la experiencia, revelar la huella en la práctica creativa y la reflexión intelectual, o incluso las repercusiones en la carrera o la misión artística".
Extracto del ensayo de Martin Dufrasne, coordinador del proyecto SATELLITE y coordinador de la programación de DARE-DARE
Atlas Emocional del Bidasoa de Bitamine Faktoria
Esta publicación es la continuación de la investigación realizada en 2019 dentro del proyecto "Cartografía emocional del Bidasoa". Se trata de una serie de cuadernos acompañados de la obra de la ilustradora Elena Odriozola, que destacan aspectos sociales significativos. Estos diez fasciculos cuentan las historias de una zona geográfica -la del río Bidasoa- elegantemente escritas por María José Noain Maura en un lenguaje accesible a todos los públicos.
La visita de Helga Massetani es posible gracias al apoyo del Instituto Etxepare y del Ministère des Relations internationales du Québec, en el marco del acuerdo de cooperación cultural entre Québec y Euskadi.
+info